Wystawa Plenerowa pt. "Kamień i Herb – Dziedzictwo architektoniczne Rodu Lubomirskich” oficjalnie otwarta!

Wystawa „Kamień i Herb – dziedzictwo architektoniczne rodu Lubomirskich”, została zorganizowana z okazji 410. rocznicy lokacji Nowego Wiśnicza. Ekspozycja zabierze Państwa w podróż śladami jednego z najpotężniejszych rodów w historii Polski. To właśnie wiśnicki zamek, dawna siedziba Kmitów, stał się z początkiem XVII stulecia kolebką potęgi tej magnackiej rodziny. Prezentowane przykłady przybliżą monumentalne dziedzictwo, architekturę oraz mecenat Lubomirskich, które trwale ukształtowały krajobraz kulturowy południowej Rzeczypospolitej.

Choć korzenie rodu sięgają średniowiecza, twórcą jego potęgi politycznej i finansowej był Sebastian Lubomirski (zm. 1613), który jako pierwszy wszedł w szeregi senackiej magnaterii. Jego dzieło z ogromnym rozmachem kontynuował syn, Stanisław. To na jego prośbę, 8 czerwca 1616 roku, król Zygmunt III Waza podpisał akt lokacyjny Nowego Wiśnicza. Stanisław był wizjonerem – zainicjował kluczowe projekty urbanistyczne XVII wieku, zamieniając tutejszy zamek w potężną twierdzę, wokół której utworzył nowoczesny ośrodek miejski i klasztorny.

Sukces tego założenia oraz późniejszych fundacji kolejnych pokoleń nie byłby możliwy bez tysięcy anonimowych ludzi. Rzemieślnicy, kupcy, architekci, kamieniarze i chłopi swoją ciężką pracą oraz talentem współtworzyli potęgę opisywanych miejsc. Ich trud wzniósł budowle, które przetrwały stulecia i stały się fundamentem kulturowej obecności Lubomirskich.

Ślady tej działalności odnajdziemy blisko – w architekturze Małopolski oraz Podkarpacia. Wpływy rodu przekroczyły też granice współczesnej Polski, obejmując Ziemię Spiską oraz monumentalne fundacje kresowe. Szczegółowe dzieje zamków, pałaców i świątyń wraz z unikalnymi fotografiami prezentujemy na kolejnych planszach w tym: Zamek w Starej Lubowli, Zamek w Wiśniczu, Zamek w Dubnie, Kościół Znalezienia Krzyża Świętego w Łazanach, Kaplica św. Róży z Limy w bazylice Dominikanów w Krakowie, Ratusz Miejski w Nowym Wiśniczu, Klasztor Karmelitów Bosych w Nowym Wiśniczu, Zamek w Łańcucie, Kaplica św. Karola Boromeusza w Niepołomicach, Letni Pałac Lubomirskich, Zamek oraz kościoła i klasztoru Pijarów w Rzeszowie, Kościół pw. św. Antoni Padewskiego w Międzyrzeczu Koreckim, Pałac książąt Lubomirskich w Równem, Kolegium w Podolińcu, Zespół pałacowo-parkowy w Przeworsku, Modrzewiowe Wotum – Kościół św. Sebastiana w Wieliczce.

Wystawa nie wyczerpuje tematu ani nie stanowi opracowania naukowego. To umowny klucz, który pozwala zajrzeć do wnętrza dawnej kultury i zrozumieć rozmach mecenatu epoki baroku. Stanowi zarys wielowiekowego dziedzictwa i zaproszenie do dalszych badań oraz wyruszenia na turystyczno-kulturowy szlak. Każdy z tych obiektów poprzez postacie fundatorów trwale łączy się z Nowym Wiśniczem – miejscem, w którym zaczęła się ta wielopokoleniowa epopeja.

Organizatorzy dziękują wszystkim, którzy włączyli się w przygotowanie wystawy i obchodów rocznicowych, w szczególności Partnerom zarządzającym obiektami muzealnymi. Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli: Marszałek Województwa Małopolskiego oraz Burmistrz Nowego Wiśnicza.

Życzymy pięknych wrażeń i udanego zwiedzania.

Ekspozycję będzie można oglądać do 30 września 2026 r.

Doniosłość jubileuszu 410-lecia lokacji Nowego Wiśnicza oraz potencjał Jarmarku Wiśnickiego zyskały uznanie Województwa Małopolskiego, 

które wsparło inicjatywę w randze Partnera Głównego Wydarzenia.